En als we hier nu eens een Louvre maken?

Minister Paul Magnette droomt van themamusea rond de Brusselse Kunstberg

BRUSSEL – Er moet in Brussel een museum voor hedendaagse kunst komen, vindt minister van Wetenschapsbeleid Paul Magnette (PS). ‘Het Grondwettelijk Hof zou een mooie locatie zijn.’
De tijd staat stil in de Brusselse federale musea. Het Jubelpark draait al maanden op een interim-directeur; de twee kandidaten zijn wegens een regering in lopende zaken niet benoemd geraakt. Het Museum voor Schone Kunsten borg zijn moderne kunst op om plaats te maken voor het Fin de Sièclemuseum. Lobbyisten schreeuwen dan weer om een museum voor hedendaagse kunst in de hoofdstad. Maar maken die plannen ooit kans?‘Brussel verdient een museum voor Moderne en Hedendaagse Kunst’, zegt Paul Magnette (PS) in zijn hoedanigheid van federaal minister van Wetenschapsbeleid. Hij moet de tijd weer aan het lopen krijgen. ‘Er is een interessante collectie en die kan nog worden versterkt met de kunstcollectie van Dexia. Die is nog eigendom van de bank. Er is een akkoord nodig tussen Dexia en de staat, zodat de werken publiek kunnen worden getoond. Dat kan in een museum in Brussel, maar stukken kunnen ook wel eens Doornik of Le Grand Hornu aandoen. Ik zie er een museum in met een internationale aantrekkingskracht, maar met een accent op Belgische kunst.’Er is een stellingenstrijd gaande tussen twee zienswijzen. Het ene kamp is voorstander van thematische musea, zoals het Magrittemuseum en het Fin de Sièclemuseum. Daar tegenover staan de voorvechters van een continue tijdslijn. ‘Maar die twee sluiten elkaar niet uit’, vindt Magnette. ‘Musea die thematisch of in tijdvakken werken, moeten zich inschrijven in het geheel van de geschiedenis. Dit gezegd zijnde: zou het niet fantastisch zijn een reeks thematische vestigingen te hebben die op elkaar aansluiten? Een museum van de Vlaamse Primitieven tot Rubens, een fin-de-sièclemuseum, een art-nouveaumuseum, een Magrittemuseum en een museum vanaf de twintigste eeuw tot nu? De vraag is hoe we onze collecties het best tonen. Dat hebben ze in Frankrijk goed begrepen. Het museumbezoek is in Parijs geëxplodeerd. Dat blijkt in hoge mate te komen door de betere zichtbaarheid in de stad.’

Momenteel ijveren diverse denktanks voor een museum voor moderne en hedendaagse kunst. Sommigen willen met nieuwe architectuur een baken voor de stad maken. De inplanting varieert van het Jubelpark, de Kanaalzone tot de Heizel. ‘Het Jubelpark heeft veel nadelen’, vindt Magnette. ‘De collecties zijn niet complementair, en een nieuwbouw past niet bij het rustieke karakter van de site. Daar voel ik niet veel voor. Het tweede scenario zoekt aansluiting bij een stedelijke reconversie. Brussel kent interessante ontwikkelingsgebieden, maar deze optie lijkt me niet ideaal.’

Droom

‘Ik droom ervan om in de buurt van de Kunstberg een aanzienlijke kritische massa op poten te zetten. Een nieuw museum voor moderne kunst hoeft niet per se een nieuwbouw te zijn. Het Grondwettelijk Hof, vlakbij het Koningsplein, zou bijvoorbeeld een mooie locatie zijn. Dan heb je alle musea op stapafstand bij elkaar. Voor mij is dat het Louvre van Brussel, maar dan gegroepeerd in één kunstwijk. De voorwaarde is wel dat de werking zich binnen de federale dotatie afspeelt. En uiteraard gebeurt er niets zonder overleg met de justitiewereld. Idealiter betrekken we in deze discussie alle overheden.’

In deze optiek bevinden alle musea zich om en bij het Koningsplein (zie plan). Het art-nouveaumuseum bestaat nog niet. Momenteel bevindt de collectie zich in het Jubelpark. De aanpassing van de zalen is er voorlopig op hold gezet. ‘Ik kan me wel inbeelden dat een art-nouveaumuseum in een art-nouveaugebouw wordt ondergebracht. Dat zou in Old England kunnen zijn (een gebouw van Paul Saintenoy uit 1899, red.), waar momenteel het Muziekinstrumentenmuseum zit. Dat kan dan op termijn naar het Dexia Art Center verhuizen, vlakbij de Muntschouwburg. Daar kan een Cité de la Musique ontstaan.’

Museum voor moderne kunst

Maar eerst wil Magnette zo snel mogelijk de collectie moderne kunst opnieuw toonbaar maken. ‘We kunnen niet wachten tot er een nieuw museum voor moderne kunst is’, zegt hij. ‘Er dienen zich mogelijkheden aan in het Museum voor Schone Kunsten. Daar is een uitbreiding gemaakt tussen de afdeling Oude Kunst en het Magrittemuseum. De oppervlakte beslaat 3.000 vierkante meter. De werken zijn grotendeels klaar en de kosten zijn te overzien. De Regie der Gebouwen moet er een prioriteit van maken. Dan kan deze voorlopige oplossing in de loop van 2013 al in gebruik genomen worden.’

Welke rol is er voor het Jubelpark weggelegd? Magnette: ‘Je zou het kunnen vergelijken met Musée du Quai Branly in Parijs. Dat brengt kunst uit alle niet-Europese continenten. Het is eigenlijk het museum van de rest van de wereld. In Brussel hebben we een soortgelijke collectie, maar je zou er een ander verhaal mee kunnen vertellen, namelijk dat van Europa.’

‘De Franse filosoof Rémi Brague stelde in Europe, la voie romaine ietwat provocerend dat Europa niets uitgevonden heeft, maar veel heeft overgenomen uit de Chinese en de Arabische cultuur en wetenschap. Die erfenis heeft het nadien tot schittering gebracht. Dát verhaal kun je in het Jubelpark vertellen. Daarbij moet je uitgaan van één grote federale collectie, die naargelang de noden herverdeeld kan worden. Als je stukken uit Tervuren moet halen om de collectie van het Jubelpark aan te vullen, dan moet dat kunnen.’

Draguet

Blijft de vraag wie uiteindelijk de federale musea zal gaan leiden. Het selectiebureau van de overheid Selor duidde Michel Draguet en Constantin Chariot op gelijke hoogte aan als kandidaat.

‘Uit mijn contacten voel ik dat het idee terrein wint om te werken met een overkoepelende structuur. De budgetten zijn beperkt en door gemeenschappelijke diensten is er synergiewinst te maken. Als er een nieuwe structuur komt, is er een nieuwe aanwervingsprocedure nodig. Het heeft niet veel zin nu de knoop door te hakken als we binnen een paar maanden voor een nieuwe procedure staan.’

Michel Draguet blijft dus tot nader order interim-directeur van het Jubelpark en het Museum voor Schone Kunsten

Geert Sels, De Standaard, vrijdag 10 februari 2012.

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Actualiteit, De Standaard, Pers en media

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s